استاندارد ۲۸۰۰ ویرایش ۵: متن رسمی، ابلاغیه و مهم‌ترین تغییرات
ویرایش پنجم «آیین‌نامه طراحی ساختمان‌ها در برابر زلزله» (استاندارد ۲۸۰۰) را مرکز تحقیقات راه، مسکن و شهرسازی منتشر کرده است و با بخشنامه‌ی سازمان برنامه و بودجه کشور لازم‌الاجرا شده است. در این صفحه متن رسمی و نقشه‌های شتاب طیفی را دریافت کنید، تاریخ اجرای آن را ببینید و ضوابطی را مرور کنید که در مدل ETABS تغییر کرده‌اند؛ هر ضابطه به راهنمای کنترل همان مورد در نرم‌افزار کارامحاسب پیوند دارد.
دانلود متن کامل استاندارد ۲۸۰۰ ویرایش ۵
متن کامل ویرایش پنجم (۴۰۵ صفحه، PDF) و نقشه‌های شتاب طیفی را انجمن سازه‌های فولادی ایران در کنار خبر ابلاغ این ویرایش منتشر کرده است. فایل PDF همان متن نهایی ویرایش پنجم با نشان مرکز تحقیقات راه، مسکن و شهرسازی است.
دانلود متن کامل ویرایش ۵ (PDF)نقشه‌های شتاب طیفی (RAR)
منبع فایل‌ها: خبر ابلاغ ویرایش پنجم در وبگاه انجمن سازه‌های فولادی ایران. فایل‌ها روی وبگاه آن انجمن قرار دارند و کارامحاسب آن‌ها را بازنشر نمی‌کند. اظهار نظر و پیشنهاد اصلاحی درباره‌ی متن آیین‌نامه را، طبق بخشنامه، مرکز تحقیقات راه، مسکن و شهرسازی دریافت می‌کند.
ابلاغ و تاریخ اجرا
سازمان برنامه و بودجه کشور با بخشنامه‌ی شماره‌ی ۱۴۰۵/۴۹۹۸۱ مورخ ۱۴۰۵/۰۲/۱۳ به دستگاه‌های اجرایی، مهندسان مشاور و پیمانکاران، «ضوابط طراحی لرزه‌ای ساختمان‌ها (آیین‌نامه طراحی ساختمان‌ها در برابر زلزله – ویرایش پنجم)، موضوع استاندارد ملی ایران به شماره‌ی ۲۸۰۰» را لازم‌الاجرا کرده است. طبق این بخشنامه، ویرایش پنجم از ۱۴۰۵/۰۴/۰۱ برای قراردادهای جدید در حوزه‌ی وجوه عمومی اجرا می‌شود و از همان تاریخ جایگزین بخشنامه‌ی ابلاغ ویرایش چهارم است.
مهم‌ترین ضوابطی که در مدل ایتبس تغییر می‌کند
جدول زیر ضوابطی از ویرایش پنجم را نشان می‌دهد که مستقیما روی کنترل‌های روزمره‌ی مدل ETABS اثر دارند. شماره‌ی بندها از متن نهایی ویرایش پنجم است و هر ردیف به راهنمای کامل همان کنترل پیوند دارد.
| موضوع | ضابطه‌ی ویرایش ۵ | راهنما |
|---|---|---|
| جابجایی نسبی طبقات (دریفت) | ΔM از رابطه‌ی (۳-۱۹) با Cd و Ie (بند ۳-۱۲-۲)؛ حد مجاز بر حسب گروه اهمیت ساختمان از 0.010h تا 0.025h (جدول ۳-۵) با سقف ویژه برای قاب خمشی متوسط و معمولی؛ سهم ۳۰ درصد زلزله‌ی راستای دیگر، ضرب در Cd راستای همان زلزله‌ی دوم (تبصره بند ۳-۱۲-۲) | کنترل دریفت ویرایش ۵، جمع‌بندی ۲۸۰۰، ASCE و FEMA |
| همپایه‌سازی برش پایه | برش طیفی تا ۱۰۰ درصد برش استاتیکی معادل اصلاح می‌شود؛ نیروها و تغییرمکان‌ها جداگانه اصلاح می‌شوند (بند ۳-۱۰-۱-۴) | همپایه‌سازی برش پایه |
| سیستم دوگانه | قاب‌های خمشی باید دست‌کم ۲۵ درصد نیروی جانبی را تحمل کنند؛ در متن ویرایش پنجم الزام ۵۰ درصد برای دیوار یا مهاربند نیست (بند ۳-۴-۱-۴) | کنترل ۲۵ درصد سیستم دوگانه |
| نامنظمی جرمی | طبقه‌ای نامنظم است که جرمش بیش از ۱٫۵ برابر جرم طبقه‌ی مجاور باشد؛ بام سبک‌تر از طبقه‌ی زیرین معاف است (بند ۳-۳-۲-ب) | کنترل نامنظمی جرمی |
| شاخص پایداری و اثر P-Δ | θmax = 0.5 / (β · Cd) ≤ 0.25 (بند ۳-۱۶-۱-۱)؛ اثر P-Δ برای تعیین جابجایی‌های جانبی در همه‌ی سازه‌ها لازم است (بند ۳-۱۶-۱) | کنترل شاخص پایداری |
| تعداد مودها | مشارکت جرمی ۹۰ درصد در هر امتداد، یا روش جایگزین مشارکت جرمی ترکیبی ۱۰۰ درصد با مود جسم صلب 0.05 ثانیه (بند ۳-۱۰-۱-۲ و تبصره‌ی آن) | تعداد مود و مشارکت جرمی |
| واژگونی | لنگر مقاوم از لبه‌ای از شالوده حساب می‌شود که لنگر کوچک‌تری می‌دهد (بند ۳-۱۶-۵)؛ کاهش ۲۵ و ۱۰ درصد لنگر واژگونی در تراز سازه و خاک برای تحلیل استاتیکی معادل و دینامیکی خطی، جز در پاندول وارونه و سیستم ستون کنسولی (بند ۳-۱۵-۳) | کنترل واژگونی ساختمان |
| ضریب زلزله و طیف طرح | تعیین خطر لرزه‌ای ساختگاه بر پایه‌ی شتاب‌های طیفی Ss و S1، ساخت طیف طرح و محاسبه‌ی ضریب زلزله | ضریب زلزله ویرایش پنجم، محاسبه گام به گام |
ویرایش پنجم در کارامحاسب
کارامحاسب برای ETABS 2016 تا 2023 هر دو ویرایش چهارم و پنجم را پشتیبانی می‌کند. در پروژه‌های ویرایش پنجم، ضریب زلزله و الگوهای بار، کنترل دریفت از حالت‌های بار زلزله، همپایه‌سازی برش پایه، نامنظمی جرمی، شاخص پایداری، تعداد مودها و واژگونی با ضوابط ویرایش پنجم کنترل می‌شوند؛ جزئیات هر کنترل در راهنمای همان کنترل آمده است. فهرست همه‌ی قابلیت‌ها در صفحه‌ی افزونه ایتبس کارامحاسب آمده است.
پرسش‌های متداول
آیا ویرایش پنجم استاندارد ۲۸۰۰ اجباری است؟
متن رسمی ویرایش پنجم را از کجا دریافت کنم؟
دریفت در ویرایش پنجم چگونه کنترل می‌شود؟
آیا کارامحاسب هنوز ویرایش چهارم را هم پشتیبانی می‌کند؟
صفحه‌های مرتبط
- ضریب زلزله ویرایش پنجم استاندارد ۲۸۰۰
- کنترل دریفت ویرایش ۵
- ترکیب بارها مطابق مبحث ۶ و استاندارد ۲۸۰۰
- جزوه آیین‌نامه ۲۸۰۰ ویژه‌ی آزمون محاسبات
این صفحه را تیم کارامحاسب بر اساس متن رسمی ویرایش پنجم استاندارد ۲۸۰۰، بخشنامه‌ی ابلاغ آن و کد خود نرم‌افزار تهیه کرده است و در نگارش متن از ابزار هوش مصنوعی کمک گرفته شده است. آخرین بازبینی: ۲۱ مهر ۱۴۰۵.