ابزارهای دستیار محاسبات در قالب پلاگین ETABS

ماژول های بسیار کاربردی برای ایتبس ابزارهای مجزایی هستند که به جهت هماهنگ سازی بیشتر نرم افزار ایتبس با دستورالعمل های طراحی ساختمان در ایران و سهلوت بیشتر در استفاده از نرم افزار ایتبس، توسعه یافته اند.

envelope loads

ایجاد ترکیب بار در محیط ETABS

یکی از با ارزش ترین ماژول ها در نرم افزار کارامحاسب، قسمت “ایجاد ترکیبات بارگذاری” است.
لیستی از ترکیب بارهای آیین نامه های مختلف با لحاظ کامترین نوع بارها به صورت کاملا کاربرپسند ایجاد میشوند.

ایجاد و ویرایش بارهای زلزله

ماژول ایجاد بارهای زلزله قادر است بارهای زلزله (EX,EY,….) و زلزله دریفت را مستقیما در ایتبس ایجاد کند و همینطور بارهای از قبل ایجاد شده را بدون حذف از ترکیب بارها ویرایش نماید.
این ماژول نیز دارای امکانات منحصربفردی است. پیشنهاد میکنیم حتما توضیحات کامل درباره این ماژول را مطالعه بفرمایید.

نرم افزار آیین نامه 2800
Apply Aj
اعمال ضریب aj

ماژول اصلاح خروج از مرکزیت طبقات (محاسبه و اعمال ضریب Aj)

میدانیم که در ساختمان های دارای نامنظمی پیچشی (زیاد و شدید) طبق بند 3-3-7-3 آیین نامه 2800، برون مرکزیت تصادفی، باید با استفاده از ضریب بزرگ نمایی (Aj) اصلاح شود.

معمولا لازم است این روال، در حین فرآیند طراحی با توجه به تغییرات اعمال شده در سازه، چندین بار تکرار شود که در هر نوبت نیاز به محاسبه ضرایب اصلاح (Aj) برای هر Load Case  و یا Load Pattern و اعمال ضرایب تشدید بدست آمده است. همینطور انجام این فرایند به صورت دستی در حالت وجود مقادیر Diaphragm Eccentricity برای طبقات و دیافراگم های مختلف، بسیار دشوار خواهد بود.

با توجه به تغییر در مدل در طول محاسبات (به خصوص در زمان سعی و خطا برای سبک سازی سازه) نیاز به تکرار اصلاح ضرایب خروج از مرکزیت وجود دارد و پلاگین در این قسمت به سادگی و تنها با چند کلیک این امکان را فراهم می آورد.

انجام کاملا خودکار این فرآیند با وجود محدودیت های توابع برنامه نویسی در ایتبس 2016 برای اولین بار در ایران توسط افزونه کارامحاسب امکان پذیر شده است.

در پنجره اعمال خروج از مرکزیت، کاربر میتواند از دو گزینه “اعمال حداکثر مقادیر” و یا “اعمال ضرایب به طبقات” استفاده نماید. در حالت ” اعمال حداکثر مقادیر” ضریب خروج از مرکزیت هر الگو و نوع بار به طور مستقل براساس ماکزیمم مقدار Aj در طبقات انتخابی توسط کاربر تشدید می شود. در حالت “اعمال ضرایب به طبقات” مقدار خروج از مرکزیت بر اساس مقدار Aj در هر طبقه به ۵ درصد بعد طبقه و دیافراگم انتخابی تشدید و اعمال می شود. در انتها گزارش محاسبات Aj به فرمت MS Word ارائه میشود.

ماژول ایجاد خودکار فایلهای 50 و 25 درصد

در سیستم های دوگانه مطابق بند 1-8-4 آیین نامه 2800 ، قابهای خمشی باید مستقلا قادر به تحمل 25 درصد نیروهای جانبی در تراز پایه و دیوارهای برشی یا قابهای مهاربندی شده باید مستقلا قادر به تحمل 50 درصد نیروهای جانبی در تراز پایه باشند.

به منظور ایجاد فایل 25 درصد ابتدا نیاز است تنظیمات مربوط به اصلاح سختی ستون ها و دیوار ها را در قسمت چپ پنجره بررسی شود. سپس با کلیک بر روی گزینه “ایجاد فایل”، به صورت خودکار  فایل جاری در پوشه جداگانه ذخیره شده  و اصلاح ضرایب سختی برای المان ها انجام میشود. سپس ضریب زلزله برای Load Pattern ها  به میزان 75 درصد کاهش می‌یابد و در صورت وجود بارهای طیفی، این کاهش برای این نوع بارها نیز اعمال میشود.

در انتها فایل اولیه به صورت خودکار باز شده و عملیات خاتمه می‌یابد. با کلیک بر روی گزینه “مشاهده پوشه حاوی فایل” پوشه حاوی فایل 25 درصد باز میشود.

به منظور ایجاد فایل 50 درصد ابتدا نیاز است از قسمت تنظیمات در قسمت چپ پنجره مربوط به تیرها، تیرهایی که ممکن است بعد از مفصلی شدن باعث ایجاد ناپایداری شوند را به پلاگین معرفی نمود تا از انجام پروسه، مستثنا شوند.  سپس با کلیک بر روی گزینه “ایجاد فایل”، به صورت خودکار  فایل جاری در پوشه جداگانه ذخیره شده  و آزاد سازی درجات آزادی دو سر تیرها انجام میشود. سپس ضریب زلزله برای Load Pattern ها  به میزان 50 درصد کاهش می یابد و در صورت وجود بارهای طیفی، این کاهش برای این نوع بارها نیز اعمال میشود.

در انتها فایل اولیه به صورت خودکار باز شده و عملیات خاتمه می‌یابد. با کلیک بر روی گزینه “مشاهده پوشه حاوی فایل” پوشه حاوی فایل 50 درصد باز میشود.

 همپايه سازی برش ها

همپایه سازی خودکار نوع بارهای طیفی و طیفی زاویه ای در فایلهای دینامیکی باعث افزایش دقت و کاهش زمان همپایه سازی فایل پس از هر تغییر و انجام آنالیز مجدد خواهد شد.

در قسمت تنظیمات همپایه سازی نوع بارهای زلزله در جهت x و y و همینطور نوع بارهای طیفی قابل انتخاب است. نوع بارهای طیفی زاویه ای نیز در صورت وجود در لیست سمت چپ پنجره مشاهده شده و کاربر میتواند آنها را به باکس های مرتبط جهت کنترل و اعمال همپایه سازی منتقل نماید. سپس با کلیک بر روی گزینه Calculate محاسبات انجام شده و نتایج در لیست نتایج در لیست سمت راست صفحه مشاهده میشود.
اگر برش ها همپایه نباشند دکمه Scale فعال شده و به وسیله آن فایل به صورت خودکار همپایه میشود. سپس یک بار فایل را آنالیز نموده و دوباره این پنجره را باز نمایید.

 استخراج دوره تناوب تحلیلی و ایجاد خودکار فایل پریود

ماژول استخراج دوره تناوب تحیلی ابزاری است که میتواند به صورت خودکار فایل دوره تناوب تحلیلی را برای دو نوع سازه بتنی و فولادی ایجاد نماید. انجام این عملیات تنها با یک کلیک توسط کاربر قابل انجام است و در این پروسه، پلاگین از فایل جاری یک ذخیره در پوشه مرتبط تهیه نموده و موارد لازم برای اصلاح سختی اعضا برای سازه بتنی و اصلاح پارامتر مرتبط در تنظیمات آیین نامه برای سازه فولادی را انجام میدهد.سپس آنالیز و در صورت نیاز طراحی برای سازه انجام شده و سپس پریود واقعی استخراج و دوباره فایل اولیه باز میشود.
در انتها پریود تحلیلی در پایین پنجره نمایش داده شده و کاربر میتواند آن را با استفاده از گزینه ذخیره، در قسمت اطلاعات جامع پروژه ثبت نماید.

عدد پریود تحلیل برای جهت X و Y در قسمت های مختلف پلاگین مانند پنجره آیین نامه 2800 بر حسب نیاز کاربر قابل دسترسی است و در محاسباتی مانند بررسی امکان افزایش 25 درصدی پریود تجربی و همینطور در محاسبه ضریب زلزله برای کنترل دریفت به کار میرود.

استخراج پریود تحلیلی از ETABS
پلاگین ETABS یرای ایجاد load cases و load patterns

 ماژول جامع مدیریت نوع و الگوهای بار

الگوی بارها (Load Patterns)

در این پنجره که به دو قسمت تعریف و اصلاح “نوع بارها” و “الگوی بارها” تقسیم شده، کاربر میتواند بارهای مورد نظر خود را مستقیما در فایل جاری و بدون نیاز به ورودی و خروجی گرفتن از فایل جاری ایجاد نماید.

در قسمت ایجاد الگوهای بار، کاربر میتواند بارهای مورد نظر را ایجاد و در یک فایل XML ذخیره نماید و در صورت لزوم در فایل های دیگر نیز به سادگی فراخوانی نماید. به عنوان مثال در فایلی که از قبل مدل سازی بر روی آن انجام شده ، کاربر میتواند بارهایی که همیشه برای پروژه های خود تعریف میکند را به سرعت فراخوانی نموده و در فایل جاری ایجاد نماید.

در همین قسمت، لیست بارهای Notional نیز وجود دارد که به صورت اتوماتیک ایجاد میشوند. این الگوهای بار با توجه به بارهای ثقلی موجود در فایل و همینطور بارهایی که کاربر در پنجره جاری ایجاد مینماید ایجاد میشوند.

نوع بارها (Load Cases)

در کادر سمت چپ صفحه و قسمت Load Cases ابزارهایی به منظور ایجاد خودکار بارهای طیفی و طیفی زاویه در نظر گرفته شده است.

با انتخاب گزینه بارهای “طیفی زاویه ای” در قسمت پایین صفحه ابزار دایره ای شکل که نمایشگر مقدار اختلاف زوایا است فعال شده و عدد مرتبط از باکس کوچک کنار دایره قابل تعیین است.

در پایین قسمت “نوع طیف”، امکان تعیین طیف پاسخ برای ایجاد بارهای طیفی در فایل در نظر گرفته شده و در صورتی که طیف مورد نظر در فایل تعریف نشده باشد کاربر میتواند طیف مورد نظر خود را نیز با کلیک بر روی دکمه کوچک با شکل طیف پاسخ ایجاد نماید. مزیت استفاده از پلاگین در ساخت طیف این است که اعداد مربوط به طیف در فایل EDB ذخیره میشوند و با حالتی که از فایل متنی استفاده میشود دارای تفاوت است و مشکل یافت نشدن فایل متنی طیف بعد از انتقال فایل به سیستم دیگر وجود نخواهد داشت. البته این مشکل در فراخوانی از فایل متنی زمانی به وجود می آید که طیف “Convert to user defined” نشده باشد.

چک لیست های سازه

ماژول چک لیست، یک ابزار بسیار کامل برای ایجاد و مدیریت چک لیست های سازه است. این قسمت به همراه برنامه رایگان “CheckList” که در قسمت “دانلود” در وبسایت برنامه موجود است توانسته یکپارچگی بسیار خوبی در ذخیره و همینطور انتقال اطلاعات بین مهندسین محاسب در دفاتر طراحی و نظام مهندسی ایجاد نماید.

پیشنهاد میشود برای اطلاع از قابلیت های برنامه رایگان “CheckList” حتما آن را دانلود و فایل راهنمای آن را مطالعه بفرمایید.

 کنترل فشردگی مقطع باکس ساخته شده در Section Designer

در منوی اصلی پلاگین، در قسمت “تعریف” و قسمت “مقاطع”، ابزاری برای کنترل فشردگی و فشردگی لرزه ای مطابق با مبحث دهم سال 92 وجود دارد.
اطلاعات هر مقطع باکس فولادی ساخته شده توسط محیط Section Designer و یا قسمت Box/Tube از فایل ایتبس خوانده شده و کنترل لاغری سطع مقطع، فشردگی و فشردگی لرزه ای برای آن انجام میشود. همینطور میتوان یک مقطع باکس را با رعایت این کنترل ها، به فایل جاری افزود و یا یک مقطع موجود را ویرایش نمود(ایجاد مقطع با گزینه Box/Tube انجام میشود.)
علامت فلش در لیست مقاطع نشانگر موقعیت مقطع از لحاظ ممان اینرسی حول محور افقی گذرنده از مرکز سطح است و دید خوبی به کاربر جهت تعریف مقاطع جدید و مقایسه مقاطع با هم خواهد داد.

 ایجاد مستقیم تیرورق فشرده

در منوی اصلی پلاگین، در قسمت “تعریف” و قسمت “مقاطع”، ابزاری برای کنترل فشردگی و فشردگی لرزه ای مطابق با مبحث دهم سال 92 وجود دارد. اطلاعات هر مقطع I شکل از فایل ایتبس خوانده شده و کنترل لاغری سطع مقطع، فشردگی و فشردگی لرزه ای برای آن انجام میشود. همینطور میتوان یک تیرورق را با رعایت این کنترل ها، به فایل جاری افزود و یا یک مقطع موجود را ویرایش نمود.
علامت فلش در لیست مقاطع نشانگر موقعیت مقطع از لحاظ ممان اینرسی حول محور افقی گذرنده از مرکز سطح است و دید خوبی به کاربر جهت تعریف مقاطع جدید و مقایسه مقاطع با هم خواهد داد.

 تعریف مصالح

در منوی اصلی پلاگین، در قسمت “تعریف” ابزار ایجاد مستقیم مصالح در فایل ایتبس مطابق پارامترهای ارائه شده در مباحث نهم و دهم مقررات ملی ساختمان، تعبیه شده است.
پس از انجام تنظیمات در قسمت چپ پنجره توسط کاربر، پارامترهای مرتبط به مصالح انتخاب شده بر حسب واحد Kgf-m ایجاد میشود. عدد مرتبط به این پارامترها قابل تغییر توسط کاربر است. سپس با کلیک بر روی گزینه ی سبز رنگ با علامت + در بالای صفحه این نوع مصالح به لیست افزوده میشود.

 نمايش اخطارهای متنی ایتبس

برنامه ETABS  در برخي مواقع بعد از آناليز سازه مشخص نمي‌کند که آيا فايل حاوي اخطار است يا خير و آن را در يک فايل متني به کاربر نمايش مي‌دهد.
این گزینه در منوی اصلی برنامه و فست “ابزارها” فرار دارد و به کمک آن میتوان بلافاصله بعد از اتمام هر آناليز، از عدم وجود Warning ها در مدل سازه اطمینان یافت.

اخطار ایتبس
افزونه تولید مستقیم طیف طرح

 ایجاد مستقیم طيف طرح استاندارد

با کمک این ابزار، طیف استاندارد آیین نامه 2800 ویرایش چهارم و سوم به برنامه ETABS افزوده شده و کاربر میتواند طیف مورد نظر خود را مستقیما در برنامه ایجاد کند. این گزینه مطابق شکل زیر در منوی تعریف قرار گرفته است.

مزیت استفاده از پلاگین در ساخت طیف این است که اعداد مربوط به طیف در فایل EDB ذخیره میشوند و با حالتی که از فایل متنی استفاده میشود دارای تفاوت است. در این حالت مشکل یافت نشدن فایل متنی طیف بعد از انتقال فایل به سیستم دیگر وجود نخواهد داشت.
البته این مشکل در فراخوانی از فایل متنی زمانی به وجود می آید که طیف “Convert to user defined” نشده باشد.

پشتيبان گيری و بازیابی

ابزار پشتيبان گيري Automatic و Manual از فايل EDB باعث ميشود شما هميشه يک نسخه از فايل در حال مدل سازي را در پوشه اي ديگر و به تاريخ و زمان آن لحظه داشته باشيد. با اين ابزار شما ديگر نگران از دست دادن کار انجام شده در ETABS نخواهيد بود.
در قسمت تنظيمات، ميتوان زمان پشتيبان گيري خودکار را مشخص نمود. همينطور از منوي اصلي با يک کليک، پشتيبان گيري را در همان لحظه انجام داد.